De Europese hoofdstad, daar was ik dit weekend voor een uitje. Waar denk je aan bij Brussel? Inderdaad, een prachtige tweetalige stad vol met diplomaten die zich richten op de Europese Unie. Vandaar de status van Brussel als Europese hoofdstad en, oh ja, het is natuurlijk de zetel van het Europees Parlement.

Toch viel mij het één en ander op bij het bezoeken van Brussel; de Grote Markt, Kwak bier, Delirium bier en vele andere leuke dingen waren er niks bij. Mij viel het meest op dat de tweetaligheid in Brussel eigenlijk best wel meevalt. Alhoewel alle naamborden en straatnamen minstens tweetalig zijn en in een enkele geval Nederlands- (of Vlaams-)talig waren, spraken geen van de mensen Nederlands.

Het vragen van de weg werd hiermee al veel moeilijker omdat de straatnamen ook naar het Frans vertaald moesten worden alvorens men het daar begreep. Zo werd ‘Wolvengracht’ niet begrepen maar ‘Rue du Fossé aux Loups’ wel. Sterker nog, de enige persoon die mijn “Mag ik wat vragen?”-vraag niet beantwoordde met “Pardon monsieur?” waren de politieagenten.

Thuisgekomen google ik even en al snel kwam ik op de wikipedia-pagina ‘De verfransing van Brussel’, waar stond dat “Brussel aanvankelijk bijna uitsluitend Nederlandstalig was, maar later tweetalig en nu zelfs compleet Frans is”. Het moet de schrik van menig landen zijn maar het stuk ging nog verder: “De opmars van het Frans laat zich ten dele verklaren door inwijking uit Frankrijk en Wallonië, maar belangrijker is dat de Nederlandstalige bevolking in de loop van enkele generaties geassimileerd werd.”

Tsja, de schrik van veel landen zal dit scenario dan zijn. Het zal de belangrijkste reden zijn waarom veel landen tegenstribbelen bij een advies om meerdere talen in te voeren in een regio. Denk bijvoorbeeld aan Turkije, indien een stad als Diyarbakır (gezien als de bakermat van Turks nationalisme door middel van de lokale filosoof Ziya Gökalp) ineens tweetalig wordt en men daar met Turks niet meer terecht kan, zal dat ervaren worden als een nachtmerrie. Een nachtmerrie dat iemand uit Turkije in Diyarbakır alleen nog maar bij de politieagenten terecht kan met Turks en dat de rest van de inwoners weigert om Turks te spreken. Brussel is het levende voorbeeld van een stad waar dat al gebeurd is, maar dan met het Nederlands en Frans.