Zo af en toe krijgt het Turks-Koerdisch vraagstuk een nieuwe dimensie, vooral als de steden Mosul, Kerkük en Erbil in Noord-Irak erbij worden betrokken. Waarom dan eigenlijk? Welnu, toen het Osmaanse Rijk zich overgaf na de Eerste Wereldoorlog in 1918, waren er veldslagen waar de Osmaanse Turken als overwinnaars uit de bus gerold kwamen. De overwinning bij Gallipolli (1915) en bij Kut (1916) waren de belangrijkste. 

 

Met de eerste overwinning werden Istanbul en Anatolië gered voor de Osmaanse Turken, terwijl met Kut (in Zuidoost-Irak) grote delen van Irak werden behouden voor de Osmaanse Turken. Na de Eerste  Wereldoorlog werden er verdragen getekend dat de situatie zoals die was op het moment van overgave door de Osmaanse Turken de eindgrens zou zijn. Hiermee was het gebied tot Kut, inclusief Kerkük, Mosul en Erbil, nog deel van het Osmaanse Rijk.

 

Daarmee waren steden in Irak zoals Erbil, Kerkük en Mosul gered en behouden voor het Osmaanse Rijk. Het werd versterkt door de militaire overwinningen en het vastgelegd in internationale verdragen. Toen Turkije als opvolger van het Osmaanse Rijk de grenzen vastlegde als 'Misak-ı Milli', hoorde daar Kerkük, Mosul en Erbil bij. Toch bezetten de Britten Irak maar ook İstanbul. 

 

Uiteindelijk kwam er een nieuwe oorlog: de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog (1919-1922) waarbij de Turken de Britten verdreven uit İstanbul. De nieuwe Turkse leider Mustafa Kemal Atatürk trok niet zo ver door naar Kut in Zuidoost-Irak maar besloot te onderhandelen nu hij de wind nog onder zijn zeilen had. Hij was tenslotte aan de winnende hand door Istanbul terug te nemen. 

 

Hierop kwam er een verdrag dat de Britten weg moesten uit Irak en dat de olierijke steden Kerkük, Mosul en Erbil noch aan Turkije noch aan de Britten toekwamen maar aan het nieuw op te richten Irak werden toegevoegd. De Volkerenbond probeerde deze oplossing door te drukken maar Turkije was het er totaal niet mee eens, mede door de grote meerderheid aan Turken in die regio’s (nu bekend als ‘Turkmenen’). Turkije diende bezwaren in, maar kreeg nul op het rekest. Met het gevaar van Hitler op komst, liet Turkije de claim uiteindelijk varen. Vooral toen Turkije de provincie Hatay wel terugkreeg van de Volkerenbond op 30 juni 1939, nadat die regio eerder tot Frankrijk en Syrië had toebehoord na de Eerste Wereldoorlog.

 

Het is dan ook in dit kader dat de Turkse politicus Mehmet Ağar (Democratische Partij) vrij vertaald zegt dat " het Verdrag van Ankara uit 1926 bepaald dat Mosul en Kerkuk (de grootste steden van Noord-Irak red.) een deel van Irak zullen uitmaken; indien Irak uit elkaar valt, dan vervalt ook het verdrag. Zodoende kan Turkije teruggrijpen op het verdrag uit 1919, waarin het recht heeft op Mosul en Kerkuk". In 1919 had Turkije namelijk nog het bezit over de steden na de wapenstilstand volgend op de Eerste Wereldoorlog. Ağar doelde met zijn uitspraken op de oprichting van een onafhankelijk Koerdistan in Noord-Irak.