Dat gastvrijheid centraal staat in de Turkse cultuur, is iedereen nu onderhand wel duidelijk. Als iemand een gast is, wordt alles uit de kast getrokken om die persoon met weelde en comfort te overladen. Dit is zelfs het geval bij armere gezinnen die desondanks gerust een lening afsluiten om jou, als gast, een maaltijd der koningen voor te schotelen. Geld speelt hierbij geen rol.
 
Dit werd mij onlangs ook duidelijk toen ik in Turkije een bus moest nemen. De man zei dat een buskaartje 2 Turkse Lira kostte. Op het kaartje zelf stond echter 2,10 Turkse Lira (omgerekend net iets minder dan één euro). Toen ik vroeg of het niet tien cent te weinig was, zei de man simpelweg ‘Ach joh, laat maar zitten.’
Ik lette vanaf een opstand op en de man bleek aan iedereen twee Turkse Lira op te geven. Op een gemiddelde dag zal het gemis van die tien cent toch oplopen tot gemiddeld 500 passagiers en dus 50 Turkse Lira bedragen. Vijftig Turkse Lira is een dagloon in Turkije. Toch liet hij er geen traan om, blijkbaar stelt hij het gemak van de passagiers boven zijn eigen financiële gewin. Ook is het simpelweg ‘not done’ om mensen om extra geld te vragen, vooral zo een klein bedrag als tien cent. Dit kwam ook terug in een shuttlebus (dolmuş) waar ik de chauffeur twee Turkse Lira gaf omdat ik nu dacht dat het overal twee Turkse Lira (of eigenlijk 2,10) was.
 
Toen viel het me op dat iedereen 2,50 gaf en inderdaad; ik keek op de prijs lijst en een shuttlebus bleek 2,75 Turkse Lira te zijn. Ook hier gaf iedereen eigenlijk te weinig maar de chauffeur vond het geen punt blijkbaar. Ik liep uiteindelijk terug naar voren, meldde de chauffeur dat ik hem twee Turkse Lira had gegeven omdat ik dacht dat het zoveel was en gaf hem 75 cent extra. Hij keek me aan, zei geen bedankt maar nam het geld wel aan.
 
Toen dacht ik opeens ‘Is het nog wel gastvrijheid? Of simpelweg gemakzucht omdat hij niet wil wisselen?’. Waarschijnlijk allebei denk ik nu achteraf dan. Toch staat het voor mij symbool voor het gemak waarmee in Turkije gedacht wordt over geld, niet zo krampachtig maar juist erg ontspannen. Wellicht is dat nu dan de oorzaak van het ongelofelijke economische succes van het Anatolische land in de afgelopen jaren.
 

Login of registreer om een reactie te plaatsen