Vandaag is een bijzonder belangrijke dag voor een ieder die geïnteresseerd is in het wel en wee van Turkije: de NAVO is namelijk bij elkaar om een besluit te nemen over Syrië.

Zoals u onderhand ongetwijfeld weet, schoot het Syrische leger een aantal dagen geleden een Turkse F-4 uit de lucht. Dit kan zonder al te creatief te hoeven worden worden uitgelegd als een oorlogsdaad. Bij de NAVO geldt een 'één voor allen en allen voor één'-regel: als één lidstaat wordt aangevallen is het alsof de vijand elk NAVO-land de oorlog heeft verklaard. 

Na het incident lieten premier Erdogan en zijn minister van Buitenlandse Zaken, Davutoglu, weten dat ze een NAVO-bijeenkomst bij elkaar zouden roepen op basis van artikel 4 van het Noord-Atlantisch Verdrag. Dit artikel stelt:

De partijen zullen onderling overleg plegen telkens wanneer naar de mening van een van hen de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid of veiligheid van een der partijen wordt bedreigd.

Kortom, Turkije zal stellen dat haar veiligheid wordt bedreigd. Als de andere landen het daarmee eens zijn kon Assad weleens een heel groot probleem hebben.

Wat mij brengt bij de sfeer in Turkije. Gisteren werd ik gebeld door een medelander die ook in Turkije woont (in zijn geval wegens werk). Hij maakte zich enigszins zorgen, zei hij, over de top van vandaag, blijkbaar onder de indruk dat er weleens oorlog kon uitbreken tussen beide landen (waarbij Turkije natuurlijk gesteund zou worden door de NAVO).

Hoewel ik het allerminst erg zou vinden als Turkije inderdaad besluit om in te grijpen in het buurland, denk ik niet dat het uit de hand loopt. Erdogan zit niet te wachten op een oorlog; als dat wel zo was dan had hij nu de oorlogstrom al laten horen. Dat doet hij nog niet echt; hij en Davutoglu zijn weliswaar fel, maar ze lijken vooral in te willen zetten op een schadevergoeding. 

Een oorlog zou namelijk nogal wat problemen met zich meebrengen, en dat op een moment dat Turkije haar handen al vol heeft aan de PKK. Een tweefrontenoorlog is de nachtmerrie van elke generaal - en van iedere premier. Erdogan zal dat willen voorkomen. 

Kortom, hoewel het best spannend is - en ze me vandaag best kunnen verrassen - verwacht ik dat Turkije de NAVO nu vooral gebruikt om druk te zetten op Assad, hem gezichtsverlies te laten lijden, en om er een redelijke schadevergoeding uit te slepen. De kans dat Erdogan het Turkse leger op pad wil sturen lijkt me gering.

Overigens kan Erdogan dit voorval ook gebruiken om het westen te overtuigen om de Syrische rebellen uitdrukkelijker, en vooral ook financieel en materieel te gaan steunen. Turkije doet dat al vanaf het begin van de rebellie, maar het westen heeft tot nu toe niet echt thuis gegeven. Misschien dat dit nu verandert.